Plato is misschien wel de bekendste en meest invloedrijke filosoof ooit geweest. Hij heeft standpunten ingenomen op vele vakgebieden: fysica, metafysica, kennisleer, ethiek, politiek, kunst. Zijn ideeën hierover vormden een hecht geheel, zonder dat hij er star aan vasthield. In later tijd werd er nog vaak op zijn filosofie teruggegrepen, maar er waren misschien nog wel meer mensen die het er absoluut niet mee eens waren. Plato kon zijn gedachtegoed mooi verwoorden: zijn Dialogen zijn hoogtepunten in de Griekse literatuur.

 

Voorafgegaan zijn lessen over:

 

In deze praktische opdracht bestudeer je fragmenten uit het werk van Plato over een bepaald thema, geef je er je mening over en presenteer je dat aan je klasgenoten, mede met het oog op de SE-toets over filosofie aan het eind van het schooljaar.

 

De thema's die gekozen kunnen worden:

1.       vergelijkingen

2.       kennis en het hiernamaals

3.       gedrag

4.       liefde

5.       democratie

6.       maatschappelijke verhoudingen

7.       kunst

 

Op de TEKSTEN die bij ieder thema gekozen zijn (meestal vertalingen van Koolschijn), zit copyright. Ik stel ze hier dan ook niet kant-en-klaar beschikbaar. Docenten die ze willen opvragen (Word-bestand), kunnen een e-mail sturen naar

 

Let op: In Plato's dialogen is Sokrates (Plato's leermeester) meestal de hoofdrolspeler: hij leidt het gesprek, hij is het meest aan het woord. In de fragmenten die je gaat bestuderen, mag je er gerust van uitgaan dat Sokrates de opvattingen van Plato verwoordt. Sokrates aan het woord laten is dus voor Plato een manier om zijn eigen standpunten te presenteren.

De discussie die Sokrates leidt, verloopt niet altijd even strak en logisch. Ook worden er vaak vergelijkingen en verklarende mythen gebruikt,  die niet erg wetenschappelijk overkomen, maar die toch verhelderend kunnen werken. Als Sokrates het heeft over 'godenï' is dat vaak maar een uitdrukkingswijze en zegt het weinig over Plato's idee'n over god(en).

 

Organisatie: je werkt in principe in groepen van drie, tenzij de klassengrootte een uitzondering mogelijk maakt.

 

Je levert in twee stappen een product af:

 

1. Schriftelijk verslag (gewicht: 50%) met daarin:

  1. Een heldere samenvatting van Plato's betoog (en dat van zijn tegenstander, als die echt een duit in het zakje mag doen), eventueel vergezeld van een schematisch overzicht waarin situaties, tegenstellingen, oorzaken en gevolgen e.d. zichtbaar worden. Probeer onderscheid te maken tussen hoofdlijnen en uitweidingen.

  2. Een koppeling met de Ideeënleer: welke rol speelt de ideeënleer van Plato in zijn opvattingen over het thema? In sommige fragmenten wordt dit verband in het fragment zelf gelegd, in andere zul je zelf de koppeling moeten maken.

  3. Jouw mening over Plato's opvattingen over het thema (en eventueel die van zijn tegenstander) met onderbouwing [bij thema 1: kloppen de vergelijkingen volgens jou?]

  4. Jouw mening over dit onderwerp, zo argumenten en zo mogelijk onderbouwd met ervaringen uit de moderne(re) wetenschap of historie. [bij thema 1: bedenk een korte vergelijking waarmee je jouw eigen wereldbeeld voor iemand als Plato geloofwaardig maakt]

  5. Een citaat van enkele honderden woorden, gekozen uit het bestudeerde fragment, dat jij er uit vindt springen omdat het zo relevant, of onjuist, of mooi is. Onderbouw je keuze.

Als je behoefte hebt aan ondersteunende informatie, dan kun je bijvoorbeeld kijken in Forum, hoofdstuk 6 'Filosofie, religie en levensbeschouwing' (alleen voor de thema's Liefde en Kunst biedt Forum vrijwel niets). Op internet wemelt het ongetwijfeld van de samenvattingen van Plato's leer.

Inleverdatum is .... Je hebt dus 5 volledige lessen de tijd. Niet aan deze deadline voldoen kost je punten, aangezien het de voortgang van de lessen belemmert.

 

2. Een mondelinge presentatie in de klas (gewicht: 50%)

Doel is: je klasgenoten zo goed mogelijk informeren over de punten 1 t/m 5 hierboven. Zoals bekend zijn daarvoor bij een mondelinge presentatie andere dingen belangrijk dan bij een schriftelijk werkstuk:

De datum van iedere presentatie staat ...; niet aan deze deadline voldoen kost je punten, aangezien het de voortgang van de lessen belemmert; pas als meer dan de helft van de groep om een goede reden (zie SE-regels) absent is, is er reden de presentatie uit te stellen.